รัชกาลที่ 3 ทำให้ แผ่นดินไทยมั่งคั่ง พระองค์ ได้ชื่อว่า เจ้าสัวถุงแดง ขอบารมีของพระองค์ ส่งให้ทุกท่านร่ำรวย เงินเต็มห้อง ทองเต็มบ้าน เทอญ 🙏🙏🙏
Cr. ภาพ วันทำบุญ วันคล้ายวันขึ้นครองราชย์ ร.3
21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 (ค.ศ. 1824)
เจ้าสัวเรือสำเภา โกยรายได้เข้าชาติ "รัชกาลที่ 3" รักษาเอกราช ด้วยเงินถุงแดง
ณ ขณะที่ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ทรงพระประชวร กระทั่งต่อมาพระองค์เสด็จสวรรคต เมื่อมีพระชนมพรรษาได้ 57 พรรษา ครองราชย์ได้ 15 ปี โดยพระองค์มิได้ตรัสมอบราชสมบัติให้แก่พระราชโอรสองค์ใด พระราชวงศานุวงศ์และบรรดาเสนาบดี ผู้เป็นประธานในราชการจึงปรึกษา เห็นว่า เจ้าฟ้ามงกุฎฯ ยังผนวชและมีพระชนม์เพียง 20 พรรษา จึงเห็นพ้องให้อัญเชิญพระเจ้าลูกยาเธอกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ หรือ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหลวงรัชกาลที่ 3 พระราชโอรสจาก เจ้าจอมมารดาเรียม หรือ สมเด็จพระศรีสุลาไลย ขึ้นครองราชย์ในวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 ขึ้น 7 คํ่า เดือน 9 ปีวอก ขณะนั้นพระองค์ทรงมีพระชนมพรรษาได้ 37 พรรษา
ในหลวงรัชกาลที่ 3 เสด็จพระราชสมภพ ณ พระราชวังเดิม กรุงเทพมหานคร ขณะที่ ในหลวงรัชกาลที่ 1 (ปู่) และในหลวงรัชกาลที่ 2 (พ่อ) ได้เสด็จยกทัพไปตีเมืองทวาย จึงนับว่าเป็นยามที่บ้านเมืองเพิ่งก่อร่างสร้างกรุง ด้วยทรงละม้ายคล้ายในหลวงรัชกาลที่ 1 จึงได้รับความพระเมตตาเป็นอย่างยิ่ง กระทั่งพระชนมายุครบ 21 พรรษา โปรดให้ทรงผนวช ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และพระองค์ทรงงานร่วมกับพระราชบิดามาโดยตลอด
"เจ้าสัว" ของพ่อ ทรงปราดเปรื่องเรื่อง ค้าขาย กฎหมาย บ้านเมือง
ความเก่งกาจฉลาดปราดเปรื่องเป็นที่เรื่องลือ จนข้าราชบริพาร และพระประยูรญาติ ทราบถึงคำชมเชยที่ในหลวงรัชกาลที่ 2 ได้กล่าวถึงโอรสพระองค์นี้อย่างสม่ำเสมอ ทว่าเมื่อครั้งที่ทรงกำกับราชการกรมท่า (ในสมัยรัชกาลที่ 2) พระองค์ได้ทรงแต่งสำเภาบรรทุกสินค้าออกไปค้าขายในต่างประเทศ ทำให้ไทยมีรายได้เพิ่มขึ้นในท้องพระคลังเป็นอันมาก
พระราชบิดาทรงเรียกพระองค์ว่า "เจ้าสัว" เพราะขับเคลื่อนเศรษฐกิจได้ดีกว่าใครในช่วงเวลานั้น กระทั่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 2 เสด็จสวรรคต โดยมิได้ตรัสมอบราชสมบัติแก่ผู้ใด ขุนนางและพระราชวงศ์ต่างมีความเห็นพ้องต้องกันว่าพระองค์ (ขณะทรงดำรงพระราชอิสริยยศเป็นกรมหมื่นเจษฏาบดินทร์ มีพระชนมายุ 37 พรรษา) ทรงรอบรู้กิจการบ้านเมืองดี ทรงปราดเปรื่องในทางกฎหมาย การค้า และการปกครอง จึงพร้อมใจกันอัญเชิญขึ้นครองราชสมบัติเป็นรัชกาลที่ 3
พลิกแผ่นดินกอบกู้เศรษฐกิจ พระคลังหลวงเงินล้น นำพัฒนาประเทศ
เมื่อพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ขึ้นครองราชย์สมบัติ ต้องยอมรับว่าในครานั้นประเทศไทยตกอยู่ในภาวะยากจน เนื่องจากเมื่อต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ประเทศไทยได้ใช้เงินจำนวนมาก ทำนุบำรุงบ้านเมืองขึ้นมาใหม่ ประกอบกับกรุงศรีอยุธยาสูญเสียทรัพย์สินจากการพ่ายแพ้สงคราม เหตุนี้เอง พระองค์จึงตั้งระบบการจัดเก็บภาษีขึ้นมาเพื่อหาเงินเข้าท้องพระคลังหลวง ทำให้รายได้เข้าประเทศหลายอย่าง คือ จังกอบ อากรฤชา ส่วย ภาษี เงินค่าราชการจากพวกไพร่ เงินค่าผูกปี้ข้อมือจีน เป็นต้น
รายได้ของรัฐจึงมีเพิ่มมากขึ้นกว่ารัชกาลก่อนๆ ทั้งนี้เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงและการปรับปรุงการเก็บภาษีอากรจากรูปของสินค้าและแรงงานเป็นชำระด้วยเงินตรา และที่สำคัญ คือ ภาษีที่ตั้งขึ้นมาใหม่ถึง 38 อย่าง การเก็บภาษีอากรภายในประเทศนี้ พระองค์ทรงตั้งระบบการเก็บภาษีโดยให้เอกชนประมูลรับเหมาผูกขาด ไปเรียกเก็บภาษีจากราษฎรเอง เรียกว่า เจ้าภาษี หรือนายอากร ซึ่งส่วนใหญ่ชาวจีน จะเป็นผู้ประมูลได้ การเก็บภาษีด้วยวิธีการนี้ ทำให้เกิดผลดีหลายประการในด้านเศรษฐกิจ ทั้งสามารถเก็บเงินเข้า พระคลังมหาสมบัติได้สูงแล้ว ยังส่งผลดีทางด้านการเมือง เพราะทำให้เจ้าภาษีนายอากรที่ส่วนใหญ่ที่เป็นชาวจีนนั้น มีความจงรักภักดีต่อองค์พระมหากษัตริย์ และมีความผูกพันกับแผ่นดินไทยแนบแน่นขึ้น
รายได้เข้าประเทศ จากการค้าสำเภา เสถียรภาพมั่นคง รัฐมีเงินเพิ่ม
นอกจากนี้รายได้ของรัฐอีกส่วนหนึ่ง ได้มาจากการค้าขายกับชาวต่างประเทศ ภาษีหลายชั้น คือ ภาษีเบิกร่อง ภาษีขาออก และการค้าแบบผูกขาดของพระคลัง นอกจากนี้ไทยยังส่งเรือสินค้าเข้าไปค้าขายในประเทศต่างๆ เนื่องจากพระองค์ทรงสนพระราชหฤทัย และเชี่ยวชาญการส่งเรือสินค้ามาตั้งแต่ครั้งดำรงพระยศเป็น พระเจ้าลูกเธอ กรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ เมื่อพระองค์เสด็จขึ้นครองราชสมบัติ จึงทรงสนับสนุนการค้าขึ้นอีก เป็นจำนวนมาก ทรงมีเรือกำปั่นพาณิชย์ประมาณ 11-13 ลำ เรือกำปั่นของขุนนางที่สำคัญอีก 6 ลำ
รายได้จากการค้าสำเภานี้นับเป็นรายได้ที่สำคัญยิ่งอีกประเภทหนึ่ง เนื่องจากเศรษฐกิจของประเทศมีเสถียรภาพมั่นคงและรัฐมีรายได้มากขึ้น รายได้นี้จึงได้นำมาใช้ในการทำนุบำรุงบ้านเมือง การป้องกันประเทศ การศาสนา และด้านอื่นๆ ได้อย่างเต็มที่ ทั้งในรัชสมัยของพระองค์เองและในรัชสมัยต่อมา กล่าวคือ รายได้ของแผ่นดินในรัชกาลนี้ปรากฏว่าสูงขึ้นมาก บางปีมีจำนวนมากถึง 25 ล้านบาท
ทำนุบำรุงรักษาวัด พัฒาประเทศไทย
เมื่อพระองค์เสด็จสวรรคต เงินในท้องพระคลังหลวงซึ่งหมายรวมถึงเงินค่าสำเภาด้วย เหลือจากการจับจ่ายของแผ่นดิน มี 40,000 ชั่ง และด้วยทรงมีพระราชหฤทัยห่วงใยในด้านการสร้างและปฏิสังขรณ์วัดวาอารามต่างๆ ก่อนที่จะเสด็จสวรรคต ทรงมีพระราชปรารภให้แบ่งเงินส่วนนี้ไปทำนุบำรุงรักษาวัดที่ชำรุดเสียหาย และวัดที่สร้างค้างอยู่ 10,000 ชั่ง ส่วนที่เหลืออีก 30,000 ชั่ง โปรดให้รักษาไว้เป็นค่าใช้จ่ายในการแผ่นดินต่อไป เงินจำนวนดังกล่าวนี้ กล่าวกันว่าโปรดให้ใส่ถุงแดงเอาไว้ ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำมาใช้จ่ายเป็นค่าปรับในกรณีพิพาทระหว่างประเทศ เมื่อ ร.ศ. 112 (พ.ศ.2436) จะเห็นได้ว่า แม้สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจะเสด็จสวรรคตไปแล้ว พระองค์ทรงมีส่วนช่วยเหลือประเทศให้รอดพ้นวิกฤตการณ์ทางการเมืองระหว่างประเทศที่เกิดขึ้นในขณะนั้น ก็ด้วยเงินถุงแดง ที่พระองค์ทรงเก็บสะสมไว้
สมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตริย์กู้วิกฤติการเมือง
การปกครองในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น สืบทอดมาจากสมัยอยุธยาและกรุงธนบุรี ยึดหลักปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตริย์ทรงอยู่ในตำแหน่งสูงสุดของการปกครองประเทศ และทรงเป็นประมุขผู้พระราชทานความพิทักษ์รักษาบ้านเมืองให้ปลอดภัย ตำแหน่งรองลงมา คือ พระมหาอุปราช ซึ่งดำรงตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคล เช่นเดียวกับในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ตำแหน่งบังคับบัญชาในด้านการปกครอง แยกต่อมา คือ อัครมหาเสนาบดีฝ่ายทหาร คือ พระสมุหพระกลาโหม และฝ่ายพลเรือน คือ สมุหนายก ตำแหน่งรองลงมา เรียก เสนาบดีจตุสดมภ์ คือ เสนาบดีเมืองหรือเวียง กรมวัง กรมพระคลัง และกรมนา
ส่วนการบริหารราชการแผ่นดิน ยังคงจัดแบ่งออกเป็นหัวเมืองชั้นนอก หัวเมืองชั้นใน และหัวเมืองประเทศราช ดังที่เคยปกครองกันมาตั้งแต่ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งการแบ่งการปกครองในลักษณะนี้ก่อให้เกิดปัญหาในการปกครองหัวเมืองประเทศราช เช่น ลาว เขมร และมลายู เพราะหัวเมืองเหล่านี้พยายามหาทางเป็นเอกราช หลุดจากอำนาจของอาณาจักรไทย
สนธิสัญญาเบอร์นี
รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว "เฮนรี เบอร์นี" ทูตอังกฤษในขณะนั้น ได้เดินทางเข้ามายังกรุงรัตนโกสินทร์ใน พ.ศ. 2368 เพื่อเจรจาปัญหาทางการเมืองและการค้า ในด้านการค้า รัฐบาลอังกฤษประสงค์ขอเปิดสัมพันธไมตรีทางการค้ากับรัตนโกสินทร์ และขอความสะดวกในการในการค้าได้โดยเสรี การเจรจาได้เป็นผลสำเร็จ เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2369 และมีการลงนามในสนธิสัญญากัน
สนธิสัญญาเบอร์นี ประกอบด้วย สนธิสัญญาทางพระราชไมตรีรวม 14 ข้อ และมีสนธิสัญญาทางพาณิชย์ แยกออกมาอีกฉบับหนึ่ง รวม 6 ข้อ ที่เกี่ยวกับการค้า ได้แก่ ข้อ 5 ให้สิทธิพ่อค้าทั้งสองฝ่ายค้าขายตามเมืองต่างๆ ของอีกฝ่ายหนึ่งได้อย่างเสรีตามกฎหมาย ข้อ 6 ให้พ่อค้าทั้งสองฝ่ายเสียค่าธรรมเนียมของอีกฝ่าย และข้อ 7 ให้สิทธิแก่พ่อค้าจะขอตั้งห้าง เรือน และเช่าที่โรงเรือนเก็บสินค้าในประเทศอีกฝ่ายหนึ่งได้ ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของกรมการเมือง
ยกทัพสู้ศึก ป้องกันประเทศ ปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์
และแม้ว่าการสงครามทางด้านทิศตะวันตก ระหว่างไทยกับพม่าจะเบาบาง และสิ้นสุดในรัชกาลที่ 3 เพราะพม่ารบกับอังกฤษ แต่บ้านเมืองก็ไม่ได้ว่างเว้นจากศึกสงคราม ต้องยกทัพไปสู้รบป้องกันพระราชอาณาเขตส่วนทางด้านทิศตะวันออก ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศเหนือและทิศใต้ ซึ่งในรัชสมัยนี้ มีเหตุการณ์ทำสงครามที่สำคัญ คือ เมื่อ พ.ศ. 2369 เจ้าอนุวงศ์ เวียงจันทน์ เป็นกบฏ โปรดให้สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพย์ เป็นแม่ทัพไปปราบปราม และยึดเมืองเวียงจันทน์ได้ในปี พ.ศ. 2370
พ.ศ. 2376-2391 การทำสงครามกับญวนที่พยายามชิงเขมรไปจากไทย 4 ครั้ง และญวนสามารถสู้รบกันในแผ่นดินเขมรส่วนนอก เป็นเวลานานถึง 15 ปี จนเลิกรบกัน ผลของสงครามทำให้ไทยได้เขมรมาอยู่ในปกครองอีก นอกจากนั้น ทรงเตรียมรบอยู่พร้อมสรรพ มีการสร้างป้อมป้องกันศัตรูทางน้ำ เช่น ที่เมืองสมุทรสาคร เป็นต้น ในปลายรัชกาลโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเรือกำปั่นรบ กำปั่นลาดตระเวน ไว้รักษาพระนครและค้าขาย นอกจากนี้ยังทรงมีอาวุธยุทโธปกรณ์ไว้เป็นอันมาก คลองต่างๆ ที่ขุดขึ้นในรัชสมัย นอกจากตั้งพระราชหฤทัยจะให้ใช้เป็นเส้นทางคมนาคมแล้ว ยังใช้เป็นทางลัดไปมาระหว่างสงครามอีกด้วย
ค้าขายแลกเปลี่ยน เอเชีย ยุโรป สหรัฐอเมริกา
ประเทศไทย มีการติดต่อกับต่างประเทศ ทั้งทวีปเอเชียและยุโรป ด้านการทูตและด้านการค้า ชาติที่สำคัญในทวีปเอเชีย ได้แก่ จีน อินเดีย ญี่ปุ่น และประเทศเพื่อนบ้าน ส่วนชาติในทวีปยุโรป ได้แก่ อังกฤษ โปรตุเกส เป็นต้น ในสมัยรัชกาลที่ 1 ไทยมีความสัมพันธ์อันดีกับ จีน ญวน เขมร ลาว และ มลายู แต่มีประเทศโปรตุเกสเป็นชาติเดียวในยุโรปที่เข้ามาติดต่อในสมัยรัชกาลที่ 1 ต่อมามีชาวยุโรปอื่นเข้ามาเจรจาเปิดสัมพันธไมตรี คือ อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา
ในบรรดาประเทศต่างๆ ในเอเชียนั้น ประเทศจีนเป็นประเทศที่มีความสัมพันธ์อันดีกับไทย ทั้งทางด้านการทูตและการค้า ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ไทยจัดส่งราชทูตเชิญพระราชสาสน์ และเครื่องราชบรรณาการไปเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศจีน ใน พ.ศ. 2368 และการค้าระหว่างไทยกับจีนก็ดำเนินไปได้ด้วยดีตลอดรัชสมัย
ในขณะนั้นประเทศอังกฤษ และสหรัฐอเมริกา ได้เข้ามาติดต่อเจริญสัมพันธไมตรี และตกลงทำสัญญาการค้า ซึ่งเจรจาตกลงเรื่องการค้าไม่ประสบผลสำเร็จนัก ด้วยในตอนต้นทรงมีนโยบายไม่ยอมอ่อนข้อให้กับประเทศตะวันตก ด้วยระมัดระวังในเกียรติของชาติ รวมถึงประโยชน์ของชาติเป็นสำคัญ การทำสัญญาการค้าในประเภทที่ไทยจะต้องเสียเปรียบก็ไม่ทรงยินยอม พระองค์ทรงพยายามที่จะรักษาประโยชน์ของชาติให้มากที่สุด ที่ทรงกระทำเช่นนั้นไม่ใช่ว่าจะไม่ทรงตระหนักถึงภัยจากการรุกรานของมหาอำนาจตะวันตกที่มีต่อประเทศใกล้เคียง แต่พระองค์ทรงเข้าพระทัยดี
ต่อมาจึงได้พระราชทานกระแสเกี่ยวกับการต่างประเทศไว้ในอนาคต ก่อนหน้าที่จะเสด็จสวรรคตว่า “การศึกสงครามข้างญวนข้างพม่าก็เห็นจะไม่มีแล้ว จะมีก็อยู่แต่ข้างพวกฝรั่ง ให้ระวังให้ดีอย่าให้เสียท่าแก่เขาได้ การงานสิ่งใดของเขาที่คิดควรจะเรียนเอาไว้ก็เอาอย่างเขา แต่อย่าให้นับถือเลื่อมใสกันทีเดียว”
โดยเฉพาะที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม อันเป็นวัดที่สำคัญที่โปรดเกล้าฯ ให้บูรณะในรัชกาลของพระองค์ ความรู้และตำราต่างๆ ที่โปรดให้จารึกไว้นั้น มีทั้งวิชาอักษรศาสตร์ แพทยศาสตร์ พุทธศาสตร์ และโบราณคดี เช่น ตำราโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ตำรายา ตำราโหราศาสตร์ พร้อมกันนั้นก็ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ปั้นรูปฤาษีดัดตน แสดงท่าบำบัดโรคลม กับคำโคลงบอกชนิดของลม ตั้งไว้ในศาลารายรอบเขตพุทธาวาส ทำให้ประชาชนสามารถศึกษาหาความรู้ในด้านต่างๆ ได้อย่างแพร่หลาย จนคนไทยทั้งหลายในยุคนั้นกล่าวว่า วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของเมืองไทย
พระราชนิพนธ์ วรรณกรรม มากความสามารถด้านกวี
ก่อนเสด็จขึ้นครองราชย์ ได้พระราชนิพนธ์วรรณกรรมไว้หลายเรื่อง คือ โคลงปราบดาภิเษกเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย บทละครเรื่องสังข์ศิลป์ชัย เพลงยาวสังวาส และบทเสภาบางตอนในเรื่องขุนช้างขุนแผน ต่อมา เมื่อทรงครองราชย์ พระองค์ทรงมีพระราชกรณียกิจมากมาย ทำให้ไม่มีเวลาในการพระราชนิพนธ์วรรณกรรมด้วยพระองค์เอง แต่ถึงกระนั้นก็ทรงทำนุบำรุงวรรณกรรมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะวรรณคดีทางพระพุทธศาสนา
ในรัชสมัยนี้ยังมีกวีที่สำคัญๆ เช่น สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส และสุนทรภู่ ซึ่งมีชื่อเสียงมาตั้งแต่รัชกาลที่ 2 แล้ว วรรณคดีที่แต่งขึ้นมาในรัชสมัยนี้ ได้แก่ ลิลิตตะเลงพ่าย ปฐมสมโพธิ์กถา กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ ระเด่นลันได โคลงสุภาษิตโลกนิติ เป็นต้น
ในส่วนของการทำนุบำรุงศิลปกรรมในรัชสมัยนี้ แบ่งออกได้ 2 ลักษณะ คือ ศิลปกรรมที่สร้างขึ้นมาใหม่ และศิลปะแบบพระราชนิยม โดยศิลปกรรมที่สร้างขึ้นมาใหม่นี้ เฉพาะด้านสถาปัตยกรรม เป็นศิลปะที่ผสมผสานระหว่างศิลปะไทย จีน และตะวันตก ด้วยติดต่อค้าขายกับชาวต่างประเทศ ทำให้อิทธิพลทางด้านศิลปะเข้ามาผสมผสาน ส่วนศิลปะแบบพระราชนิยม เป็นศิลปกรรมไทยที่มีลักษณะโดดเด่นมาก เป็นศิลปะแบบรัตนโกสินทร์อย่างแท้จริง ซึ่งยังหลงเหลือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมมาจนทุกวันนี้ ก่อนที่ศิลปะทางตะวันตกจะเข้ามาอิทธิพลในงานศิลปะไทยในยุคต่อมา
ราษฎรผู้มีทุกข์ จะสามารถตีกลองร้องถวายฎีกา
พระองค์ทรงดูแลทุกข์สุขของราษฎร เสด็จออกนอกพระราชวัง โปรดให้นำกลองวินิจฉัยเภรีออกตั้ง ณ ทิมดาบกรมวัง ในพระบรมมหาราชวัง เพื่อราษฎรผู้มีทุกข์จะได้ตีกลองร้องถวายฎีกา เพื่อให้มีการชำระความกันต่อไป โดยพระองค์จะคอยซักถามอยู่เนืองๆ ทำให้ตุลาการผู้ทำการพิพากษาไม่อาจพลิกแพลงคดีเป็นอื่นได้
ในรัชสมัยของพระองค์ได้มีมิชชันนารีชาวอเมริกันและชาวอังกฤษเดินทางเข้ามาเผยแพร่ศาสนาคริสต์เพิ่มมากขึ้น หนึ่งในจำนวนนี้คือ ศาสนาจารย์ นายแพทย์แดน บีช บรัดเลย์ หรือที่คนไทยรู้จักกันดีในนาม "หมอบรัดเลย์" ได้เป็นผู้ริเริ่มให้มีการปลูกฝีป้องกันไข้ทรพิษ และการฉีดวัคซีนป้องกันอหิวาตกโรค และการทำผ่าตัดขึ้นเป็นครั้งแรกในกรุงรัตนโกสินทร์ นอกจากนี้ หมอบรัดเลย์ ยังได้คิดตัวพิมพ์อักษรไทยขึ้น (ปี พ.ศ. 2379) ทำให้มีการพิมพ์หนังสือภาษาไทยเป็นครั้งแรกโดยพิมพ์คำสอนศาสนาคริสต์เป็นภาษาไทย เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2379 ต่อมาปี พ.ศ. 2385 หมอบรัดเลย์พิมพ์ปฏิทินภาษาไทยขึ้นเป็นครั้งแรก
ในด้านการหนังสือพิมพ์ฉบับแรกในสมัยรัชกาลที่ 3 หมอบรัดเลย์ได้ออกหนังสือพิมพ์แถลงข่าวรายปักษ์เป็นภาษาไทย ชื่อ บางกอกรีคอร์เดอร์ (Bangkok Recorder) มีเรื่องสารคดี ข่าวราชการ ข่าวการค้า ข่าวเบ็ดเตล็ด ฉบับแรกออกเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2387
หนังสือบทกลอนเล่มแรกที่พิมพ์ขาย และผู้เขียนได้รับค่าลิขสิทธิ์คือ นิราศลอนดอน ของหม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร) โดย หมอบรัดเลย์ ซื้อกรรมสิทธิ์ไปพิมพ์ในราคา 400 บาท เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2404 และตีพิมพ์จำหน่ายครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2404
“ถุงแดง” และทรัพย์ส่วนพระองค์ช่วยชาติ
พ.ศ. 2431 ประเทศไทยมีเรื่องพิพาทกับฝรั่งเศส เรื่องดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง เพราะฝรั่งเศสคอยพาลกล่าวหาว่า ไทยรุกล้ำดินแดนญวนและเขมร ซึ่งฝรั่งเศสยึดครองเป็นอาณานิคมไว้แล้ว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดเกล้าฯ ให้รวมเมืองต่างๆ ขึ้นเป็นภาค เช่น ภาคอุดร ภาคอีสาน ภาคลาวพวน ลาวกาว ลาวพุงขาว ต่อมาเกิดกรณีพิพาทในการรังวัดเขตแดน เช่น แย่งปักธงในทุ่งเชียงคำ เขตลาวพวน และถึง พ.ศ.2436 เกิดกรณีพระยอดเมืองขวาง ต่อสู้กับ นายทหารฝรั่งเศส ซึ่งจะขับไล่ไทยออกจากเมืองคำม่วน
ฝ่ายฝรั่งเศสแพ้ นายทหารฝรั่งเศสตาย 1 คน ทหารญวนตายประมาณ 20 คน ไทยตาย 5-6 คน รัฐบาลฝรั่งเศสได้ส่งเรือรบโคเมต์ กับเรือลังกองสตอง เข้ามาในน่านน้ำไทย สมทบกับเรือลูตัง ซึ่งเข้ามาจอดอยู่หน้าสถานทูตฝรั่งเศส ตั้งแต่ พ.ศ. 2435 ทั้งนี้ก็เพราะฝรั่งเศสมีเจตนาจะยึดครองดินแดนไทยให้ได้
เมื่อเรือทั้ง 2 ลำของฝรั่งเศสเข้ามาถึงป้อมพระจุลจอมเกล้า เรืออรรคเรศของไทยจึงยิงเรือรบฝรั่งเศสเพื่อรักษาอธิปไตยของชาติไทย ขณะนั้นฝรั่งเศสเป็นมหาอำนาจ และประสงค์จะยึดครองไทยเป็นอาณานิคม เหมือนดังที่ยึดครองดินแดนประเทศต่างๆ ในอินโดจีนไว้หมดแล้ว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงต้องดำเนินนโยบาย เสียน้อยเพื่อรักษาเอกราชของชาติไว้ มีการเจรจาตกลงกันระหว่างไทยกับฝรั่งเศส ซึ่งในที่สุดไทยต้องยอมตามข้อเรียกร้องของฝรั่งเศส โดยยอมชดใช้ค่าเสียหายให้ฝรั่งเศส เป็นเงิน 3 ล้านบาท และไทยต้องสละสิทธิในดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงให้แก่ฝรั่งเศส และฝรั่งเศสได้เข้ายึดเมืองจันทบุรีไว้เป็นตัวประกัน ซึ่งยึดไว้เป็นเวลานานถึง 10 ปี
สมภพ จันทรประภา อดีตรองอธิบดีกรมศิลปากร เขียนเล่าไว้ว่า “พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต้องทรงนำเงินที่ใส่ ‘ถุงแดง’ จำนวนสามหมื่นชั่ง (2,400,000บาท) ที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานไว้สำหรับแผ่นดิน และ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มิได้ทรงนำไปใช้จ่าย มาทรงใช้ในการนี้ และส่วนที่ยังขาดอยู่ 6 แสนบาทนั้น ใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ของพระบรมวงศานุวงศ์โดยเฉพาะอย่างยิ่งฝ่ายในช่วยกันออก ส่วนใหญ่เป็นของ สมเด็จกรมพระยาสุดารัตนราชประยูร ที่ทรงเก็บไว้ใต้ถุนตำหนัก”
จึงนับได้ว่า “เงินถุงแดง” นี้ ช่วยรักษา “เอกราช” ของชาติไว้ได้หาไม่แล้ว ความพยายามหลากหลายวิธีของฝรั่งเศสก็จะต้องสัมฤทธิผลและไทยจะต้องตกเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส เช่นเดียวกับระเทศเพื่อนบ้านของไทย แต่เป็นบุญของชาติไทยที่มีพระมหากษัตริย์ที่ทรงพระปรีชาสามารถ ทรงรักชาติบ้านเมือง ทรงรักและซื่อสัตย์ต่อแผ่นดินและประชาชนดังเช่น พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งพสกนิกรไทยทั้งปวงสมควรน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และเทิดทูนพระเกียรติคุณของพระองค์ให้ยิ่งใหญ่ไพศาลตลอดกาล
สร้างวัดผสมผสาน ศิลปะไทยและจีน
ยุคสมัยของรัชกาลที่ 3 เป็นยุคที่การค้าขายเจริญรุ่งเรือง บ้านเมืองปราศจากศึกสงคราม จึงมีเวลาทำนุบำรุงบ้านเมือง ทั้งด้านการก่อสร้าง สถาปัตยกรรม และพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ศาสนสถาน” ในครานั้นพระองค์ทรงสร้างวัดขึ้นใหม่ในแบบอย่างสถาปัตยกรรมที่แตกต่างออกไปทุกรัชกาลที่ผ่านมา โดยผสานระหว่างศิลปไทยและจีน สืบมาจนถึงปัจจุบัน เช่น “วัดราชโอรสารามราชวรวิหาร” วัดราชนัดดารามวรวิหาร วัดเทพธิดาราม วัดยานนาวา วัดนางนองวรวิหาร และวัดกัลยาณมิตร เป็นต้น
Cr.เนื้อหา ไทยรัฐ และ. Fb พัชรี ทับโคตร
同時也有1部Youtube影片,追蹤數超過66萬的網紅เน็ตไอดอลบ้านนา ซุปตาร์เดินดิน,也在其Youtube影片中提到,ลำเดิน ประวัติ เบิ้ล ปทุมราช อาร์สยาม ผลงานจากปลายปากกา เล่าเรื่องราวความเป็นไปเป็นมาของเบิ้ล ปทุมราช แต่งเอง ร้องเอง ขอบคุณ @โจ หมากอ่อน (https://www...
「ลำ กลอน」的推薦目錄:
- 關於ลำ กลอน 在 เข็มทิศชีวิต ฐิตินาถ ณ พัทลุง Facebook 的最讚貼文
- 關於ลำ กลอน 在 ตัน ภาสกรนที Facebook 的最佳解答
- 關於ลำ กลอน 在 เน็ตไอดอลบ้านนา ซุปตาร์เดินดิน Youtube 的精選貼文
- 關於ลำ กลอน 在 รวมสุดยอดลำกลอน ทองแปน พันบุปผา / อังคนางค์ คุณไชย / บานเย็น ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 หมอลำกลอน ชุด สุดยอดลำกลอนแคนเต้าเดียว ลำโดย คำเตียง ภูเดช ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ลำล่อง l หมอลำเก่าหาฟังยาก l หมอลำอมตะ l ทองคำ เพ็งดี 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอนประยุค/ลำซิ่ง ลำย่าว - จารุวรรณ เสียงระฆังทอง ปะทะ รถแห่ ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอนประยุกต์ ลำซิ่ง | ธิดา ดาวดวงใหม่ - ชินจังเทอร์โบมิวสิค ต้อง ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ชุด ผัวหลายคน ทองแปน พันบุปผา สมพรน้อย ปรารถนา 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ชุด เจ้าแม่กลอนมัน ลำโดย บานเย็น ศรีวงษา ทองแปน พัน ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 โอ้ละหนอ หมอลำกลอน | เรียกน้ำย่อย นางฟ้าลำแคน EP.2 | 28ก.ค.63 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 มาใหม่!!หมอลำอัจฉริยะ ลำกลอนแม่ครู ฉวีวรรณ+แบ่งเคิ่งๆ+แหล่นิกร ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 บ้านหมอลำ !! ลำกลอนประยุกต์ ฟ้อนงามลำม่วน ฟังได้ไม่เบื่อ # ชาตรี ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 【2นางพญาหมอลำ】 ชุด ศึก2นางพญา ลำโดย ทองแปน พันบุปผา ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอนประยุกต์ / ลำภูไท : นุ่น ธิดาพร สายรักษ์ - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอนประยุค ศรีจันทร์ - รถแห่ลำเพลินเต้ยสะเดิด สาวน้อยเพชร ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 คอนเสิร์ต์ลำซิ่ง โบว์ดำ ลำซิ่ง ณ วัดพระธาตุหมื่นหิน - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำซิ่งลำย่าว+เต้ยม่วนๆ - ปูเป้ มัลลิกา - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 อีสานลำกลอน ! ลำล้วนๆม่วนสุดส่าว มูลมังดั้งเดิมอีสาน # สมบูรณ์ ปาก ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ใหม่ล่าสุด...ลำแคน เจ้าแม่หมอลำกลอนทองแปน พันบุปผา,เทสระบบ ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอนประยุกต์ ไหว้อ้อยอครู l ลำซิ่งโจศักรินทร์ ปะทะ เปิ้ล กุสุมา ฟัง ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลํากลอนประยุกต์ - หมอลำเพชรลำเพลิน - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ลำล่อง l หมอลำฟังเพลิน l หมอลำหาฟังยาก l ทองคำ เพ็งดี 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ชุดคนเกิดคนตาย ชุดที่2 ลำโดย ทองแปน พันบุปผา บุญจัน ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 คู่ฮอตคู่ฮิต ลำกลอนสะท้านทุ่ง ยก2 ลำโดย อุ่นเรือน พันบุปผา / โด้ ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ชุด ผัวเมียพอๆกัน ทองแปน พันบุปผา สมพรน้อย ปรารถนา 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ต่อเรื่อง พึ่งเคยได้ยินนี่หล่ะ !!!สุดยอดศิลปินรถเเห่ลำเพลินเต้ย ... 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำเดินดงชมป่า - โต้ง สุรชัย : ลำกลอนประยุกต์ ปูเป้ ... - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอนประวัติเวียงจันทน์-สมาน หงษา - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ชุดตายายเลี้ยงหลาน ลำโดย ทองแปน พันบุปผา - YouTube 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 หมอลำกลอนย้อนยุค ชุดที่5 ลำโดย รัตนา ดาเหลา / วัฒนา ชมคำ 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 รุ่นใหญ่ไม่ทน! "แม่ทองแปน"ลำกลอนฟาดรัฐบาลประยุทธ์ เจ็บจี๊ด 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 ลำกลอน ชุด พระปฐมปั้นคน - หมอลำสุพรรณ อ่างทอง [FULL ALBUM] 的評價
- 關於ลำ กลอน 在 หมอลำรุ่นใหม่สืบสานกลอนลำ จ.ขอนแก่น - Thai PBS - Facebook 的評價
ลำ กลอน 在 ตัน ภาสกรนที Facebook 的最佳解答
หลายคนที่ติดตามอาจเห็นว่าช่วงก่อนหน้านี้ผมหายหน้าไปจาก facebook เนื่องจากติดภารกิจการคัดเลือกพนักงานและหุ้นส่วน บ.ไม่ตัน ในโครงการ the 9 challengers ต่อเนื่องมาจนถึงการตามติดสถานการณ์น้ำท่วมหลายจังหวัดของบ้านเรา วันเสาร์ที่ผ่านมาได้มีโอกาสไปดูสถานการณ์จริงที่ลพบุรีและพบกว่าสถานการณ์ยากลำบากจริงๆ สำหรับชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ สิ่งหนึ่งที่ยังพอยิ่มได้คือผมเห็นน้ำใจคนไทยด้วยกันที่หลั่งไหลมาแบบไม่ขาดสาย ทั้งอาหาร เงิน เสื้อผ้า ยารักษาโรค ฯลฯ แต่ปัญหายังไม่หมดครับ ถึงแม้ของบรรเทาทุกข์จะเดินทางไปถึงแต่ชาวบ้านกลับเจอปัญหาไม่สามารถออกจากบ้านมารับของบริจาคได้ เนื่องจากน้ำท่วมสูงจนเกือบมิดหลังคาบ้าน ดังนั้นสิ่งที่จำเป็นเร่งด่วนในขณะนี้คือเรือสำหรับลำเลียงชาวบ้าน อาหาร และยารักษาโรค เข้าและออกพื้นที่เพื่อไปรับสิ่งยังชีพต่างๆ โชคดีที่ภายในวันนั้นผมพอหาเรือได้ 67 ลำจึงส่งเข้าไปในพื้นที่ก่อน และภายในสัปดาห์นี้จะส่งเพิ่มเข้าไปอีก 100 ลำ
ปัญหาอีกอย่างที่กำลังจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ในไม่ช้าคือ หลังจากน้ำลดลงแล้ว ประตูบ้านเรือนต่างๆ ที่แช่น้ำอยู่เป็นเวลานานจะบวมจนไม่สามารถปิดหรือใช้การได้อีก ขณะนี้ผมได้เตรียมซื้อบานประตูจำนวนทั้งหมด 15,000 บานเตรียมสำหรับการซ่อมแซมบ้านผู้ประสบภัยไว้เรียบร้อยแล้ว สิ่งที่ขาดในขณะนี้คือแรงกาย พลังใจของ “ช่างที่มีประสบการณ์” ทั้งหลายที่ต้องการร่วมอุดมการณ์ช่วยเหลือเร่งด่วนร่วมกัน จึงถือโอกาสนี้แจ้งข่าวขอความร่วมมือทุกท่านในโครงการ “ประตูใจ” ที่ผมได้ร่วมมือกับรายการ “เรื่องเล่าเช้านี้”
สรุปนะครับ ตอนนี้เรามีอุปกรณ์ต่างๆพร้อมแล้วไม่ว่าจะเป็นประตู กลอน สี สิ่งที่ขาดคือ ช่างพร้อมอุปกรณ์และกำลังคนเข้าไปช่วยติดตั้งครับ ตอนนี้ผมต้องการผู้ที่มีฝีมือการช่างพร้อมอุปกรณ์การติดตั้ง เน้นนะครับว่าต้องพร้อมอุปกรณ์ ไปแต่ตัวติดไม่ได้ครับ... ช่างที่สามารถ ติดตั้งประตู เจาะลูกบิด ไส ประตูเพื่อให้ได้ขนาดตามต้องการ ส่วนที่ยากคือเจาะรูกับไสประตูนี่หล่ะครับ เพราะถ้าทำผิดประตูบานนั้นก็จะเสียเปล่าไปเลย และต้องการกำลังคนที่ไม่ต้องมีฝีมือการช่างก็ได้ มาช่วยกันติดตั้งประตู และทาสี จำนวนมากไปช่วยเหลือกัน ผมจะเริ่มต้นเดินทางที่จังหวัดลพบุรี ในวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์นี้ ใครมีเวลาว่างต้องการเข้าร่วมการช่วยเหลือผู้ประสบภัยธรรมชาติครั้งนี้รอฟังข่าววันเวลาสถานที่นัดหมาย และฝากทุกคนช่วยกันกระจายข่าวนี้ให้ด้วยครับ รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้จากคลิปวีดีโอ เรื่องเล่าเช้านี้ กับคุณ สรยุทธ ที่แจ้งให้ทราบต่อไปครับ
ลำ กลอน 在 เน็ตไอดอลบ้านนา ซุปตาร์เดินดิน Youtube 的精選貼文
ลำเดิน ประวัติ เบิ้ล ปทุมราช อาร์สยาม ผลงานจากปลายปากกา เล่าเรื่องราวความเป็นไปเป็นมาของเบิ้ล ปทุมราช แต่งเอง ร้องเอง
ขอบคุณ @โจ หมากอ่อน (https://www.youtube.com/channel/UC0Vsod2HLTOgsNOjYRg9j2g) ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=JvQQmfXrPg8
เพลง(กลอน) : ลำเดินเบิ้ล ปทุมราช อาร์สยาม
คำร้อง/ทำนอง/ศิลปิน : เบิ้ล ปทุมราช อาร์สยาม
(สอย ๆ พี่น้องฟังสอย ผู้สาวส่ำน้อยบ่อรู้จักเฮียหำต่ง บักถืกบักเบิ้ลจับแก้ส่ง ... นี่ล่ะเอว4G)
(เกริ่น...) ฝากเสียงลำมาวอนเจ้า ฝากบทกลอนยาว ๆ ให้ซุมเจ้าดอกลือซ่า
เบิ้ล ปทุมราช มาแล้วหนา ฝากแฟน ๆ เชียร์ไว้ ให้ผมได้ ดอกถึงฝัน ขอบคุณแฟน แฟนเพลงเอ้ย
(ร้อง) ยกมือขึ้นพนมก้มลงกราบ
เบิ้ลของฝากตัวกับแฟนทุกแห่งหน
ฝากชื่อเสียงเรียงนามไว้อีกคน
หนุ่มหน้ามนคนอีสานจากบ้านมา
ตัวเบิ้ลนี้อยู่อำเภอปทุมราช
อยู่จังหวัดอำนาจนะแฟนจ๋า
ภูมิลำเนาที่ผมเติบโตมา
บ้านโคกพระตำบลนาป่าแซง
(ลำ) แฟนไกลใกล้กายไปอย่าลืมแวะ
ญาติพ่อแม่อยู่บ้าน... อยู่บ้านบ่อคร้านรับคน
ปลื้มปลาบล้นยามมีคนมาหา
เรื่องจิตใจศรัทธา จังแม่นดีเอาฮ้าย
ลูกชายท่านมาสร้างฝันอยู่ไกลถิ่น
ลูกชายท่านมาสร้างฝันอยู่ไกลถิ่น
ศิลปินหนุ่มน้อย... หนุ่มน้อยซุ่มเจ้าดอกซ่อยเชียร์
เปรียบดั่งเบียร์ไกลห่างทางอีสาน
เข้ามาสร้างผลงาน... อยู่วงการบันเทิงที่... โอ โฮะ โอ้...
(ร้อง) สิ่งเดียวที่ผมนำมา สิ่งเดียวที่ผมนำมา คือความศรัทธาเมตาจากน้องพี่
เบิ้ลเองคงไม่มีวันนี้ เบิ้ลเองคงไม่มีวันนี้ ถ้าหากไม่มีแฟนเพลงทุกคน
ขอบคุณทุกกำลังใจ ขอขอบคุณทุกกำลังใจ ที่ส่งเบิ้ลไปเป็นขวัญใจมหาชน
บทเพลงอ้ายมีเหตุผล บทเพลงอ้ายมีเหตุผล ฝากแฟนทุกคนช่วยเชียร์ด้วยใจ
(ลำ) สุดท้ายนี้แฟนอย่าหนีไกลห่าง สุดท้ายนี้แฟนอย่าหนีไกลห่าง
บนเส้นทางนักร้องให้ปกป้องส่องซู บ่ออาจฮู้ว่าสิอยู่แนวได๋
อนาคตหลานชาย อีกยาวไกล อยู่เด้อท่าน โอ โฮะ โอ้...
ติดตามผลงานได้ทางสบายดีทีวี หรือ อาร์สยามมิวสิค
เฟสบุ๊ค : https://www.facebook.com/BlePratumrachRsiam
IG : ble_patumrach_rsiam
![post-title](https://i.ytimg.com/vi/nj5YxIovW6Y/hqdefault.jpg)
ลำ กลอน 在 หมอลำกลอน ชุด สุดยอดลำกลอนแคนเต้าเดียว ลำโดย คำเตียง ภูเดช ... 的推薦與評價
![影片讀取中](/images/youtube.png)
หมอลำกลอน ชุด สุดยอด ลำกลอน แคนเต้าเดียว ลำโดย คำเตียง ภูเดช จูมทอง เสียงเสน่ห์ (บันทึกการแสดงสด) ... <看更多>
ลำ กลอน 在 ลำกลอน ลำล่อง l หมอลำเก่าหาฟังยาก l หมอลำอมตะ l ทองคำ เพ็งดี 的推薦與評價
![影片讀取中](/images/youtube.png)
ลำกลอน ลำล่อง l หมอลำเก่าหาฟังยาก l หมอลำอมตะ l ทองคำ เพ็งดี. 55K views · 2 years ago ...more. รวมหมอลำฮิต ซิ่ง ซอดแจ้ง. 243K. Subscribe. ... <看更多>
ลำ กลอน 在 รวมสุดยอดลำกลอน ทองแปน พันบุปผา / อังคนางค์ คุณไชย / บานเย็น ... 的推薦與評價
รวมสุดยอด ลำกลอน ทองแปน พันบุปผา / อังคนางค์ คุณไชย / บานเย็น ศรีวงษา. 25K views 1 year ago #จัดหนัก · หมอลําพาเพลิน. หมอลําพาเพลิน. ... <看更多>