【埃及天神、菊石、氯化銨:化學與歷史的碰撞,從長了羊角的亞歷山大大帝說起】#今日冷知識1545
今天的冷知識千頭萬緒、散落一地,若不能像往常一樣連成一氣,在此事先抱歉XD
對小編科宅而言,線頭的開始是一位帥帥的劍橋化學系的黃衣教授 Peter Wothers 在一場關於元素的講座中提到:為什麼氨叫做阿摩尼亞 Ammonia,菊石叫做 Ammonite。名字像像的。
但4R,同時知道那種化學物和那種中生代指標化石的同學我猜是不多。故事不能這樣講。要從另外的地方提起這串肉粽。
讓我們重來,這次跳進刺客教條的 Animus 機器,回到西元前 331 年的古埃及西瓦綠洲(Siwa Oasis),迎接一個大人物:馬其頓國王亞歷山大。馬其頓的腓力二世之子。
不過這個時候亞歷山大已經透過各處知名的神諭,例如德爾菲的阿波羅神諭,向大眾鄭重強調了一件事:其實他真正的把拔不是腓力,而是天神宙斯! #綠綠的
傳說腓力曾在亞歷山大的馬麻:奧林匹亞絲的臥房驚見一條大蛇——須知在希臘神話中,宙斯有漫長的變形化身下凡與女子偷情偷生的糟糕歷史,讓很多國王都綠綠的。
當然實情也可能是奧林匹亞絲是兩爬控,超前時代養了寵物蛇又不知道怎麼解釋 XD,總之,這則有意無意製造的流言,開啟了亞歷山大一生神格化的歷程。
西元前 331 年,亞歷山大之所以出現在西瓦綠洲,是當他以埃及的征服者之姿,獲贈法老王之頭銜之後,特地到宙斯—阿蒙神廟(Temple of Zeus Amun)去認把拔。從此,在以亞歷山大名義於埃及發行的銀幣上,他的臉龐都長了捲捲的羊角。以 Cosplay 他真正的父親。
說起來,他家族裡神格化的歷程其來有自。馬其頓王室始終堅信他們是英雄海克力斯(Heracles)的後代。而來自 Epirus 的奧林匹亞絲則是自稱是酒神戴歐尼修斯(Dionysus)的後代。亞歷山大經常戴了一個獅頭,就是在致敬海克力斯空手搏「涅墨亞獅子」的英雄壯舉。
第一張插圖中也是持羊角造型的宙斯—阿蒙黃金胸針。這其實是二十世紀現代的飾品,風格是根據古典雕塑設計。
在遊戲《刺客教條:起源》中,西瓦綠洲是主角歐巴馬(X) Bayek 的故鄉。但其實在古典時代西瓦還不叫西瓦,在埃及語是叫做 sḫ.t-ỉm3w ← 不懂怎麼發音。在希臘語則是叫做 Ammonium。西瓦是更晚才出現的名稱。
Ammonium 有沒有很耳熟?歷史和化學交錯的地方就是這個 Ammonium 了,為西瓦所屬的昔蘭尼省(Cyrene)當地出產的一種鹽叫做「阿蒙的鹽」,再從希臘語轉寫成拉丁語 sal ammoniac。它的成分是氯化銨(NH₄Cl)。
氯化銨有各種奇特的性質,遇到鹼(例如石灰)會釋放出臭臭的氣味,因為氯化銨是弱酸性鹽,可以看成是弱鹼氨水和強酸鹽酸的化合產物,所以往鹼性偏會導致分解出氨分子。用火強熱會發出濃濃白煙:氯化銨很容易昇華成氣體,再於空氣中冷卻,變成極細的固體顆粒。它在水中非常易溶,而且溶解後水會變冷。在古典時代主要當作肥料使用,是極佳的氮肥。
還有金屬冶煉有關的應用:除去氧化物。例如直到現代都還有在賣一整塊白色的氯化銨磚塊,當電烙鐵的頭髒掉了(沾到太多氧化物)就可以趁熱戳下去,反應出的金屬氯化物在高溫中揮發掉,而達到清潔烙鐵頭的作用。
此外阿拉伯人也發現,將硫酸鐵(green vitriol)和硝石(saltpeter)共熱可以得到硝酸。硝酸中加上過量氯化銨鹽就得到王水(aqua regia)。這一段意外的很有千空醬的風格。如果要從零得到純金的話,就需要尋找這幾種礦物鹽做做化學了。
插圖中有兩支試管,一測冒出濃濃的白煙,就是將 NH₃ 氣體噴向 HCl 氣體,在空中相遇,形成固體 NH₄Cl 的鹽類。
所以今天的冷知識,我們知道了化學物質氨的名字居然是從埃及神明宙斯—阿蒙而來......
ㄟ,等一下,等一下,還沒完結。在於為什麼宙斯是希臘神,阿蒙是埃及神,卻可以合體咧?又不是變形金剛之類的。
這就說到埃及神的特別之處了:埃及的神會合體、會認父子兄弟。也常發生埃及把別的民族崇拜的神和自己的神明的神格加以統一。
這些操作,說白了就是民族征服的一種小動作。當兩國打架,各有各自崇拜的神明,決定勝負之後輸家的神明瞬間變小弟或認乾爹,或乾脆說:你們的神根本是我們某某大神的化身——本是一家,大家來認親,永永遠遠都是埃及人。#好耳熟
在古埃及長到不可思議的長久歷史變遷之下,神的系譜就這樣逐漸演變與繁殖。大概反正古埃及的識字率不高,神話的說法細節與崇拜方式,本來就是由莫測高深的神廟與神官的系統在掌控的。堅持久了也就由他們說的算了。
而埃及諸神的位階其實也取決於各個神廟與共生家族的實力,在漫長的朝代中上上下下的浮動。歷代王朝的法老也多半會在名號上面動腦,以顯示王室和某神明(神廟系統的勢力)共生的關係。
埃及的太陽神阿蒙就是這樣非常非常古老,逐漸演變的例子。早在西元前二十一世紀(!!!)古王國時期就在底比斯一帶留名。但是要直到西元前十六世紀,新王國的肇始,因為驅逐「外族」喜克索人(Hyksos)的埃及第十八王朝的王家是崇拜阿蒙神的,所以像第二代法老的名號就是 Amenhotep 一世。
某某神名 + hotep 就是「讓某某神滿意」的意思,是非常常見的埃及命名法。考慮到法老同時又是太陽神 Ra 的至高權力代言人,便在第十八王朝出現了 Amun-Ra 的神格合併情形—— Ra 實在很常這樣被合併,也許 Ra 神本神會感到困擾吧——阿蒙的地位也逐漸升到系譜的頂點。
在鋪陳了兩千字之後,終於要說到羊角的部分了。感動。是說,當神格合併的時候,神明的圖形化象徵也會像做瀨尿牛丸一樣進行創意大混合。阿蒙神的羊角,是當埃及新王國征服尼羅河上游的庫施(Kush)王國之後,認定庫施人崇拜的神是阿蒙的一個化身。而在神像上納入了原本庫施神明的彎彎羊角要素。庫施國約在現代的蘇丹與努比亞沙漠一帶。#簡直七龍珠融合體操
後來希臘文明的勢力逐漸擴張,才又發生了最高神宙斯和阿蒙神又再合體的事情。不久之後羅馬征服了原希臘化世界,又換湯不換藥的轉變成朱彼得—阿蒙(Jupiter Ammon)。
亞歷山大絕對不會想到自己的神格 Cosplay 是來自於一千多年前埃及的一次征服與融合吧。於是在後來《可蘭經》裡,亞歷山大會被稱為「那個有兩角的人」。
最後迅速講菊石,菊石(Ammonite)是出現於古生代,全盛於中生代的已絕種有殼軟體動物。是現代烏賊和章魚的近親。而由於它的殼形成的化石長得很像石化的羊角,在老普林尼《自然史》中就稱之為「阿蒙之角」。因為它稱霸於中生代全球的海洋,數量又多又普遍,便作為重要的地質斷代的標準化石之一種。
其實並不是所有菊石都是像第三張插圖那樣,露出誇張的彩虹色。只有在加拿大亞伯達省的特殊頁岩地帶,所挖掘出的菊石化石,經過一些至今還沒有完全了解的地質化學過程,其中的貝殼成分:多層狀的文石(Aragonite)變得異常色彩斑斕,該種寶石級的菊石名曰「斑彩石」(Ammolite)。非常稀罕,遠遠比鑽石還稀少。#礦物名字好多好難記
而我放那張圖完全是為了色彩鮮艷的圖有益於貼文的觸擊率 XD 好,冷知識東拉西扯地講到這邊,下次見囉。by 科宅
同時也有10000部Youtube影片,追蹤數超過2,910的網紅コバにゃんチャンネル,也在其Youtube影片中提到,...
「amenhotep」的推薦目錄:
- 關於amenhotep 在 每日一冷 Facebook 的最佳貼文
- 關於amenhotep 在 Firdaus Wong Wai Hung Facebook 的最讚貼文
- 關於amenhotep 在 コバにゃんチャンネル Youtube 的最佳解答
- 關於amenhotep 在 大象中醫 Youtube 的最佳貼文
- 關於amenhotep 在 大象中醫 Youtube 的精選貼文
- 關於amenhotep 在 King Amenhotep II - YouTube 的評價
- 關於amenhotep 在 Discovery of a part of Amenhotep III statue - EgyptToday 的評價
amenhotep 在 Firdaus Wong Wai Hung Facebook 的最讚貼文
Firaun Pada Zaman Nabi Yusuf: Antara al Quran & Bible
Firaun adalah sebuah gelaran raja yang memerintah Mesir pada suatu ketika dahulu. Gelaran ini sangat popular malah ramai yang menganggap ia adalah seorang raja yang jahat dan zalim terhadap nabi Musa. Sedangkan di sana sebenarnya terdapat puluhan Firaun lain malah dalam sejarah terdapat salah seorang Firaun yang beriman kepada satu Tuhan seperti Firaun Akhenaten.
Perlu difahami adalah gelaran Firaun itu merupakan perkataan yang melambangkan kepada kuasa pemerintahan seperti gelaran Raja, Sultan, Presiden dan seumpamanya dan ia bukanlah sebuah nama khusus seorang individu.
Perkataan Firaun bermaksud “Great House” dari perkataan ‘per-o’. Perkataan Firaun juga terdapat di dalam kitab suci agama seperti Yahudi, Kristian dan Islam.
Berdasarkan dari perkataan ini juga terdapat sesuatu perkara yang menarik untuk dibincangkan yang mana ia juga membuktikan bahawa al Quran ini adalah benar-benar mukjizat yang datang daripada Allah. Jika dirujuk di dalam al Quran, Allah menyebut mengenai Firaun hanya berkaitan dengan nabi Musa sahaja.
Manakala jika dirujuk di dalam Bible, perkataan Firaun juga kerap kali digunakan kepada pemerintahan raja Mesir samada pada zaman nabi Yusuf, dan nabi Ibrahim yang merupakan zaman yang jauh sebelum dari zaman nabi Musa. Bible menyebut, (King James Version):
“And Pharaoh called Abram, and said…” (Genesis 12: 18)
“Then Pharaoh sent and called Joseph…” (Genesis 41: 14)
Pada zaman nabi Musa sudah tentu Bible juga memakai perkataan Firaun kepada raja mesir. Akan tetapi, jika dirujuk di dalam al Quran, ketika Allah menceritakan tentang raja Mesir pada zaman nabi Yusuf, Allah tidak memakai kalimat Firaun seperti Bible, tetapi ia diguna kalimah “Malik” yakni raja Mesir:
“Dan (apabila mendengar tafsiran itu) berkatalah raja Mesir: “Bawalah dia kepadaku! "Maka tatkata utusan raja datang kepada Yusuf (menjemputnya mengadap raja)…” (Surah Yusuf: 50)
Al Quran tidak memakai perkataan Firaun untuk merujuk kepada raja pada zaman nabi Yusuf sepertimana kisah nabi Musa. Jika kisah nabi Musa, Allah sinonimkan pula dengan perkataan Firaun merujuk raja Mesir. Mengapa demikian?
Fakta Sejarah Penggunaan Gelaran Firaun
Menurut kajian yang dilakukan oleh Egyptologist terhadap sejarah Mesir Kuno. Mereka mendapati gelaran Firaun kepada raja-raja Mesir mula digunakan pada zaman Kerajaan Baru (New Kingdom) pada tahun 1570-1069 SM.[1]
Ia adalah era paling popular dalam sejarah Mesir yang memberi pengaruh kepada kajian zaman sekarang kerana ramai Firaun yang hebat dan terkenal pada Dinasti ke-18 seperti Hatshepsut, Thuthmoses III, Amenhotep III, Akhenaten dan isterinya, Nefertiti, dan Tutankhamun,
Manakala Dinasti ke-19 terkenal Firaun seperti Seti I, Ramesses II (The Great), dan Merenptah.
Dan Dinasti ke-20 pula terkenal Firaun Ramesses III. Ketiga-tiga dinasti ini adalah termasuk di dalam kerajaan baru (New Kingdom) ini, para penguasa Mesir pada zaman ini dikenali sebagai gelaran "Firaun", yang bermaksud "Rumah Besar" atau boleh juga bermaksud “Kediaman Diraja”.
Sebelum dari Kerajaan Baru (New Kingdom), Kerajaan Mesir tidak menggelarkan raja mereka dengan nama Firaun. Oleh itu, gelaran Firaun mula digunakan sekitar tahun 1570 SM hingga 1069 SM (New Kingdom).
Fakta ini menunjukkan bahawa perkataan Firaun bukanlah gelaran yang sinonim digunakan sepanjang zaman pemerintahan Mesir. Oleh itu terserlah hikmah mengapa al Quran tidak memakai gelaran Firaun kepada raja pada zaman nabi Yusuf, ini kerana zaman nabi Yusuf lebih awal dari zaman nabi Musa.
Mengikut kajian Biblical, mereka menganggarkan nabi Yusuf hidup di sekitar 1898 SM- 1806 SM.[2] Oleh itu pada zaman ini gelaran Firaun belum lagi digunakan oleh masyarakat Mesir. Raja mereka hanya dianggap sebagai Raja tanpa ada gelaran spesifik terhadapnya.
Berkenaan dengan tahun kehidupan Musa pula banyak diperselisihkan. Mengikut catatan Rabbi Yahudi dalam buku Seder Olam Rabbah, mereka mengatakan Nabi Musa hidup sekitar 1391–1271 SM, Manakala menurut penterjemah Bible, Jerome menganggarkan ia sekitar 1592 SM manakala James Ussher pula mengatakan sekitar 1571 SM. Walaubagaimanapun, mereka sepakat bahawa pada zaman Musa, raja Mesir sudah menggunakan gelaran Firaun. Ini kerana nabi Musa lahir di dalam zaman Kerajaan Baru (New Kingdom).
Sekali lagi hal ini menjawab dakwaan yang mengatakan al Quran menciplak Bible. Jika al Quran ini diciplak dari Bible, sudah tentu kesalahan sejarah ini juga akan terpalit sama terkandung di dalam al Quran. Ini menunjukkan bahawa al Quran terjaga keasliannya yang diturunkan oleh Allah.
Kesimpulan
Di dalam al Quran, Allah menggunakan perkataan “Malik” merujuk kepada raja Mesir pada zaman Yusuf. Manakala pada zaman Musa digunakan perkataan “Firaun” sesuai dengan zaman New Kingdom. Hal ini terbukti dengan kajian sejarah terhadap gelaran pemerintahan mesir kuno.
Jika ingin difikirkan logik, jika al Quran ini bukan dari Allah, bagaimana fakta ini boleh tepat dan al Quran tidak silap menukilkanya. Jika mahu dibandingkan dengan Bible, raja-raja Mesir sebelum nabi Musa juga konsisten digelarkan sebagai Firaun sedangkan hal itu bercanggah dengan sejarah.
Oleh itu hal ini juga membuktikan bahawa al Quran ini benar-benar datang dari Allah dan bukan dikarang oleh nabi Muhammad atau diciplak dari Bible. Semoga kita tergolong dari kalangan orang-orang yang sentiasa berfikir dan mendapat hidayah dari Allah.
Nota akhir:
_____________________________
[1] Ancient History Encylopedia- https://www.ancient.eu/pharaoh/ & https://www.ancient.eu/New_Kingdom_of_Egypt/
[2] Bible Hub, Bible Timeline,- http://biblehub.com/timeline/
R&D Team Multiracial Reverted Muslims
amenhotep 在 Discovery of a part of Amenhotep III statue - EgyptToday 的推薦與評價
A part of a statue for Amenhotep III was found underneath a parking lot located in Sohag Governorate. ... <看更多>
amenhotep 在 King Amenhotep II - YouTube 的推薦與評價
... <看更多>